Trening siłowy dla kobiet: od czego zacząć i jak robić postępy
Trening siłowy to nie tylko sztanga i kulturystyka. To każde ćwiczenie, w którym mięśnie pracują przeciwko oporowi: ciężarowi, gumie albo masie własnego ciała. Przysiad z hantlem, pompka od ławki, wiosłowanie gumą. Od takich ćwiczeń możesz zacząć, w domu albo na siłowni, bez wcześniejszego doświadczenia.
Dlaczego siła jest dla każdej kobiety
Światowa Organizacja Zdrowia zaleca dorosłym ćwiczenia wzmacniające mięśnie o co najmniej umiarkowanej intensywności, angażujące wszystkie główne grupy mięśni, co najmniej 2 dni w tygodniu. To osobne zalecenie obok ruchu typu spacer, rower czy bieganie.
Dla kobiet jest jeszcze jeden powód. Według pacjent.gov.pl na osteoporozę częściej chorują kobiety, zwłaszcza po menopauzie, a ten sam serwis pisze, że ćwiczenia wzmacniają kości i pomagają zapobiegać osteoporozie, wymieniając wśród nich ćwiczenia z ciężarami albo nawet z niewielkimi butelkami wody. Do tego silniejsze mięśnie to łatwiejsze noszenie zakupów, dziecka czy walizki i lepsza postawa przy biurku.
Mity, które trzymają kobiety z dala od ciężarów
„Będę za duża”
Wiele kobiet boi się, że od ciężarów nagle urosną. Sylwetki, które kojarzą się z „przypakowaniem”, to efekt lat treningu nastawionego na masę, odpowiedniego jedzenia i często sportowej specjalizacji. Przy dwóch, trzech treningach w tygodniu ciało staje się raczej jędrniejsze, a ubrania lepiej leżą. Jeśli kiedyś uznasz, że jakaś partia rośnie szybciej, niż chcesz, wystarczy zmienić plan.
„Na ujędrnienie lekkie ciężary i setki powtórzeń”
Mięsień reaguje na wysiłek, który jest dla niego wyzwaniem. Dwudziesta lekka unoszona butelka nic nie zmieni, jeśli przestaje być trudna. Ciężar dobieraj tak, żeby ostatnie powtórzenia w serii wymagały wysiłku przy zachowaniu dobrej techniki.
„Najpierw schudnę, potem zacznę siłownię”
Nie musisz czekać. Trening siłowy możesz zacząć na każdym etapie, a na redukcji pomaga zachować mięśnie, więc chudniesz bardziej z tkanki tłuszczowej.
„Bez siłowni to nie ma sensu”
Na początku masa ciała, gumy i hantle w domu w zupełności wystarczą. Więcej o tym w tekście trening w domu czy na siłowni.
Od czego zacząć: plan na pierwsze tygodnie
Na start najlepiej sprawdza się trening całego ciała dwa razy w tygodniu, z dniem przerwy pomiędzy. Każdy trening zaczynaj od rozgrzewki, która według pacjent.gov.pl powinna trwać 5–10 minut. Potem wybierz po jednym ćwiczeniu z każdego podstawowego wzorca ruchu:
- przysiad: przysiad do krzesła, przysiad z hantlem trzymanym przy klatce (goblet),
- zawias biodrowy: unoszenie bioder leżąc (hip thrust, glute bridge), martwy ciąg z hantlami na prostych nogach,
- pchanie: pompki od ściany, od ławki albo z kolan, wyciskanie hantli,
- przyciąganie: wiosłowanie hantlem w opadzie, przyciąganie gumy do brzucha,
- wykrok: wykroki w miejscu albo wchodzenie na stopień,
- brzuch i stabilizacja: deska (plank), dead bug.
Przykładowo możesz zrobić po 2–3 serie każdego ćwiczenia, z przerwą na złapanie oddechu. Ważniejsza od liczb jest regularność przez kolejne tygodnie.
Przykładowy tydzień
- Poniedziałek: trening A, czyli przysiad goblet, unoszenie bioder, pompki od ławki, wiosłowanie hantlem, deska.
- Środa lub czwartek: trening B, czyli wykroki, martwy ciąg z hantlami, wyciskanie hantli, przyciąganie gumy, dead bug.
- Pozostałe dni: spacery i codzienny ruch. Jeśli masz ochotę, dorzuć rower, basen albo zajęcia, które lubisz.
Po kilku tygodniach, gdy ćwiczenia wychodzą pewnie, możesz dodać trzeci trening w tygodniu.
Technika ważniejsza niż ciężar
- Neutralne plecy. W przysiadzie i martwym ciągu kręgosłup ma być prosty, bez zaokrąglania i nadmiernego wyginania.
- Kontrola ruchu. Opuszczaj ciężar wolniej, niż go podnosisz, bez szarpania i odbijania.
- Zakres na miarę możliwości. Lepiej płytszy przysiad z dobrą techniką niż głęboki z zapadającymi się kolanami.
- Oddech. Nie wstrzymuj go przez całą serię. Najprościej: wydech przy wysiłku.
- Nagrywaj się. Krótki film z boku pokazuje więcej niż lustro.
Ból stawów, kłucie czy promieniujący ból to sygnał, żeby przerwać ćwiczenie. Zmęczenie mięśni i zakwasy następnego dnia to co innego, to normalna reakcja na nowy wysiłek.
Nie wiesz, jak to ułożyć w tydzień?
Rozpiszę Ci jadłospis i plan treningowy dopasowany do Twojego poziomu, celu i miejsca, w którym ćwiczysz.
Dieta + plan treningowy
Plan dietetyczny, plan treningowy do domu lub na siłownię, dobór suplementacji i raporty kontrolne.
Progresja, czyli jak robić postępy
Mięśnie i siła rosną wtedy, gdy co jakiś czas dajesz im trochę więcej pracy. Kiedy ćwiczenie staje się łatwe, wybierz jeden sposób, żeby je utrudnić:
- więcej powtórzeń w tym samym ciężarze,
- większy ciężar, gdy wszystkie serie wychodzą swobodnie,
- trudniejszy wariant, na przykład pompki z kolan zamiast od ławki,
- wolniejsze opuszczanie albo krótka pauza w najniższym punkcie,
- dodatkowa seria.
Zapisuj treningi w notesie albo w telefonie: ćwiczenie, ciężar, liczba powtórzeń. Po miesiącu zobaczysz czarno na białym, że podnosisz więcej niż na początku, nawet jeśli waga stoi.
Jedzenie i regeneracja
Mięśnie rosną między treningami, nie w trakcie. Pomaga w tym białko w każdym posiłku, odpowiednia ilość energii i sen, którego według pacjent.gov.pl najlepiej mieć co najmniej 7 godzin. Jeśli jednocześnie chcesz schudnąć, nie tnij kalorii drastycznie, bo zabraknie Ci siły na trening. Jak ustawić rozsądny deficyt, piszę w tekście o diecie redukcyjnej.
Pytania i odpowiedzi
Ile razy w tygodniu robić trening siłowy?
WHO zaleca dorosłym ćwiczenia wzmacniające wszystkie główne grupy mięśni co najmniej 2 dni w tygodniu. Na start dwa treningi całego ciała w tygodniu to dobry plan, z czasem możesz dodać trzeci.
Czy od dźwigania ciężarów będę wyglądać masywnie?
Nie musisz się tego obawiać. Duże mięśnie to efekt lat specjalistycznego treningu i jedzenia nastawionego na budowanie masy. Przy zwykłym planie siłowym sylwetka staje się raczej bardziej jędrna i wyprostowana.
Czy trening siłowy można robić w domu?
Tak. Na początek wystarczą ćwiczenia z masą własnego ciała, gumy oporowe i para hantli. Plusy i minusy obu opcji opisałam w tekście o treningu w domu i na siłowni.
Czy trening siłowy pomaga schudnąć?
Pomaga, ale o chudnięciu decyduje deficyt kaloryczny. Trening siłowy na redukcji pomaga zachować mięśnie, a pacjent.gov.pl podkreśla, że każda forma aktywności pomaga pozbyć się nadmiaru tkanki tłuszczowej.